Konkurs Kultury Klasycznej

XIV KONKURS KULTURY KLASYCZNEJ

dla uczniów gimnazjów i szkół podstawowych z terenu województwa mazowieckiego

rok szkolny 2018/2019

 

REGULAMIN

Inicjatorzy i organizator KKK zwracają się do młodzieży gimnazjalnej oraz starszych klas szkół podstawowych, którą pragną zafascynować antykiem i średniowieczem, a także nowożytną i współczesną recepcją wypracowanego wówczas kanonu kultury klasycznej. Chcemy umożliwić uczniom gimnazjów i szkół podstawowych poprzez udział w KKK poznanie istoty kultury będącej fundamentem cywilizacji europejskiej.

 

Pragniemy, aby młodzież w zakresie kanonu kultury klasycznej:

- znała podstawowe treści i składniki kultury antycznej oraz rozumiała najistotniejsze

       zagadnienia w kulturze antycznej;

- zapoznała się z twórczością najwybitniejszych autorów i ich dziełami dostępnymi w języku

       polskim, żeby mogła odnajdywać to, co kiedyś było wspólne i jednoczyło narody Europy;

- zapoznała się z wybranymi opracowaniami, które umożliwiają głębsze poznanie kanonu

       kultury klasycznej;

- umiała wskazać ciągle aktualny dorobek kultury klasycznej, który trwa jako trzon norm i

       wartości strzegących człowieka, jego bezpiecznego i godnego życia.

 

Organizatorzy

 

- Konkurs Kultury Klasycznej dla uczniów gimnazjów i szkół podstawowych - zwany dalej KKK - jest konkursem interdyscyplinarnym organizowanym na zlecenie Mazowieckiego Kuratora Oświaty.

- Inicjatorem KKK dla uczniów gimnazjów i szkół podstawowych jest Polskie Towarzystwo Filologiczne Koło Warszawskie.

- Zadania związane z przeprowadzeniem KKK realizuje Wojewódzka Komisja Konkursu Kultury Klasycznej powołana przez Mazowieckiego Kuratora Oświaty na wniosek Prezesa Koła Warszawskiego Polskiego Towarzystwa Filologicznego.

- Przebieg Konkursu koordynuje Sekretarz Wojewódzkiej Komisji Konkursu Kultury Klasycznej.

Uczestnicy

W KKK mogą wziąć udział uczniowie klas gimnazjalnych oraz szkół podstawowych z terenu województwa mazowieckiego. Udział w konkursie jest dobrowolny.

Cele konkursu:

Motto Konkursu:

 

ANTÍQUITAS MAGISTRA ET AMĪCA NOSTRA -

STAROŻYTNOŚĆ NASZA MISTRZYNI I PRZYJACIÓŁKA

 

Tematyka konkursu:

Tematyką XIV Konkursu Kultury Klasycznejdla uczniów gimnazjów i szkół podstawowych jest:

AB OVO AD MALA -

OD JAJKA DO JABŁEK

 

Zakres treści KKK:

Literatura:

stopień szkolny

 

Sympozjon, czyli uczty starożytnych Greków

  1. Antologia listu antycznego, BN 1959- wybrane utwory
  2. Uczta mędrców, Poznań 2012-wstęp str.20-26 –‘Uczta mędrców na tle sympozjonu literackiego

Księga Daniela, rozdz.5(uczta Baltazara)

  1. Medea i czereśnie. Rozmowy o starożytności, Warszawa 1994 - rozmowa z prof. J. Łanowskim - str.97
  2. Epigramaty i anegdoty autorów greckich – wybór
  3. Iliada – wybrane fragmentyks. I i IX
  4. Odyseja- wybrane fragmenty ks. VIII
  5. Opowiastki rozmaite, Warszawa 2005-wybrane fragmenty

10 Ksenofont Pisma sokratyczne. Uczta,Warszawa 1967 rozdziały: I, II, IX

11. Liryka starożytnej Grecji, BN 1984 – wybrane utwory

  1. Uczta,Warszawa 1982 - rozdz. II-IVoraz ze wstęputłumacza: ‘Uczty u Hellenów’, ‘Pasożyt’, ‘Przy winie zabawa’
  2. Ludowe pieśni biesiadne u Greków w ‘Filomata’marzec 1962
  3. Ludzie, zwyczaje i obyczaje starożytnych Greków i Rzymian,Warszawa 1983 –‘Grecy przy stołach’
  4. Starożytni Grecy i Rzymianie, Warszawa 1968, rozdz. XI ‘Dzień powszedni - Grecja’

 

stopień rejonowy

 

Convivium, czyli co jadano i pito w imperium rzymskim

  1. O sztuce kulinarnej, Toruń 1995– wybrane fragmenty
  2. Przysmaki Katona, czyli o najstarszych przepisach kulinarnych Rzymian w ‘Nowy Filomata” 3/1998
  3. Katon Starszy o starości,Kraków 1995 - rozdz. 44-46
  4. Historycy cesarstwa rzymskiego, Warszawa1966 – ‘Antoninus Heliogabal’ - wybrane fragmenty
  5. Niewolnicy w komediach Plauta,Warszawa 1958, str.50-55 (postać kucharza)
  6. Przemiany, Kraków 2002 –ks. VIII Filemon i Baucis
  7. Sztuka kochania,Warszawa 2008– ks. II 415-424; ks. III 474-768
  8. Historia naturalna, BN 2004 - ks.IX 60-68 (gatunki ryb jadalnych)
  9. Żywoty równoległe, Warszawa 2005 – ‘Lukullus – rozdz. 40-41
  10. Burdubasta bis,Warszawa 2016 - rozdz. ‘Czas, pożeracz móżdżków – Tempus edax rerum’
  11. Eneida – fragmenty ks. VII
  12. Starożytni Grecy i Rzymianie, Warszawa 1968 – rozdz. XI ‘Dzień powszedni – Rzym’
  13. Ludzie, zwyczaje i obyczaje starożytnych Greków i Rzymian,Warszawa 1983 - ‘Przy stołach w Rzymie’

 

stopień wojewódzki

 

Gula et fames, czyli obżarstwo i głód nie tylko w starożytności

  1. Antologia listu antycznego, BN 1959- wybrane utwory
  2. Wybór homilii i kazań, Kraków 1947 – fragmenty ‘Homilii przeciw pijaństwu’, ‘Homilii o poście’

I Księga Królewska, rozdz. 17, 1-16 prorok Eliasz i wdowa z Sarepty Sydońskiej

   Księga Daniela, 1, 1-16 – post Daniela

  1. Świat po części przejrzany – wybrane utwory
  2. Wojna domowa,Warszawa 1951– str.107-108
  3. Roczniki, czyli kroniki sławnego Królestwa Polskiego - ks. IX – uczta u Wierzynka

8. Gesta Romanorum. Historie rzymskie, Warszawa 2001,rozdz.179 – ‘O życiu hulaszczym i opilstwie’

  1. O gospodarstwie wiejskim, Wrocław 2006– wybrane fragmenty
  2. Opis obyczajów za panowania Augusta III - wybrane fragmenty
  3. Przemiany, Kraków 2002 – ks. VIII Głód i Cerera
  4. Uczta Trymalchiona, Warszawa 1994- wybrane fragmenty
  5. Historia naturalna,BN 2004 ks.XI 282-284 (zasady racjonalnego odżywiania się)
  6. Starożytni Grecy i Rzymianie, Warszawa 1968 – rozdz. XI ‘Dzień powszedni – pożywienie ubogich, uczty u bogaczy, ustawy przeciw zbytkowi’

 

Uczestnicy otrzymają też na każdym etapie plik zawierający źródła ikonograficzne oraz zestaw powiedzeń związanych z tematyką Konkursu np. uczta Tantala.

 

Lektury dla nauczycieli:

  1. Życie codzienne w Rzymie o okresie rozkwitu cesarstwa, Warszawa 1966
  2. Barwny półświatek starożytnego Rzymu, Warszawa 2008
  3. Starożytna Grecja od kuchni, Warszawa 2017
  4. Sympozjon, czyli wspólne picie, Warszawa 2011

 

Struktura

 

KKK jest konkursem trzystopniowym i obejmujenastępujące stopnie:

I stopień - szkolny

II stopień - rejonowy

III stopień - wojewódzki

 

I stopień przeprowadza Szkolna Komisja KKK. Szkolną Komisję powołuje dyrektor gimnazjum/szkoły podstawowej. Do składu Komisji należy powołać co najmniej trzech nauczycieli. Jeżeli w szkole, do której uczeń uczęszcza nie organizuje się Konkursu, wówczas uczeń może do niego przystąpić w innym gimnazjum/szkole podstawowej wskazanym przez dyrektora.

 

I stopień - szkolny składa się z dwóch części.

Część pierwsza stopnia szkolnego:

W tej części uczeń samodzielnie w domu przygotowuje pracę pisemną na temat podany przez Wojewódzką Komisję KKK (WK KKK).

Prace pisemne uczniów ocenia Wojewódzka Komisja KKK.

 

Część druga stopnia szkolnego:

W tej części uczeń rozwiązuje w dn. 20 listopada 2018 r. test w warunkach kontrolowanych przez Szkolną Komisję KKK.

Test składa się z pytań otwartych i zamkniętych dotyczących:

  • wiedzy o antyku (w zakresie zalecanym przez podstawę programową kształcenia ogólnego w gimnazjum – informacja w załączniku nr I );
  • wybranych fragmentów tekstów, sentencji i zwrotów łacińskich wskazanych przez Komisję Wojewódzką KKK

 

W drugiej części stopnia szkolnego uczeń powinien wykazać się wiedzą i umiejętnościami dotyczącymi zagadnień wskazanych w szczegółowym zakresie wymagań KKK, który będzie przesłany gimnazjom/szkołom podstawowym po otrzymaniu przez Wojewódzką Komisję zgłoszenia szkoły.

Czas na napisanie testu wynosi 90 minut.

 

Test sprawdza i przyznaje punkty zgodnie z modelem oceniania opracowanym przez WK KKK Szkolna Komisja KKK. Prace testowe uczniów są kodowane. Rozkodowywanie prac następuje po ich sprawdzeniu i przyznaniu punktów.

 

Przewodniczący Szkolnej Komisji KKK sporządza protokół zawierający listę wszystkich uczestników stopnia szkolnego KKK wraz z punktami uzyskanymi z testu. Szkolna Komisja KKK przesyła do WK KKK protokół oraz zakodowane prace pisemne tylko tych uczestników, którzy uzyskali z testu określoną w kluczu liczbę punktów.

 

Uczestnicy, którzy uzyskali co najmniej 85 % punktów za prace wykonane w I stopniu KKK (samodzielna praca pisemna i test), zostają zakwalifikowani do II stopnia Konkursu - rejonowego.

 

Uczniowi przysługuje prawo odwołania się od decyzji Wojewódzkiej Komisji KKK do przewodniczącego Komisji w terminie 7 dni od ogłoszenia wyników.

 

II Stopień Konkursu przeprowadza w dn. 16 marca 2019 r. Wojewódzka Komisja KKK.

 

W stopniu rejonowym Konkursu uczeń ma do wykonania dwa zadania:

  • Napisanie eseju na temat związany z lekturami wskazanymi przez Wojewódzką Komisję KKK.
  • Rozwiązanie testu zawierającego pytania otwarte i zamknięte sprawdzające:

- wiedzę o antyku w zakresie zalecanym przez podstawę programową kształcenia ogólnego w gimnazjum – informacja w załączniku nr I ;

- znajomość lektur wybranych przez Wojewódzką Komisję KKK na ten stopień Konkursu;

- znajomość powiedzeń, przysłów i polskich słów pochodzenia łacińskiego wskazanych przez Komisję.

 

Prace uczniów wykonane w II stopniu Konkursu (esej i test ) ocenia i przyznaje punkty zgodnie z modelem oceniania Wojewódzka Komisja KKK.

Prace uczniów są kodowane. Rozkodowywanie prac następuje po ich sprawdzeniu i przyznaniu punktacji.

 

Uczestnicy, którzy uzyskali co najmniej 85 % punktów, zostają zakwalifikowani do III stopnia Konkursu (wojewódzkiego).

 

Uczniowi przysługuje prawo odwołania się od decyzji Wojewódzkiej Komisji KKK do przewodniczącego Komisji w terminie 7 dni od ogłoszenia wyników.

 

III Stopień przeprowadza w Warszawie w dn. 11 maja2019 r. Wojewódzka Komisja KKK i ogłasza ostateczne wyniki Konkursu.

 

W stopniu wojewódzkim uczeń odpowiada przed Wojewódzką Komisją KKK na pytania, które dotyczą:

- wiedzy o antyku;

- refleksji nad człowiekiem zawartej w wybranych przez Komisję fragmentach tekstów antycznych oraz nowożytnych;

- wpływu języka łacińskiego na język polski;

 

Struktura pytań stopnia wojewódzkiego:

Pytanie dotyczące:

- rozumienia tematu konkursu w odniesieniu do rożnych tekstów kultury;

- refleksji nad człowiekiem;

- kultury antycznej;

- znajomości i rozumienia fragmentów dzieł literackich wyznaczonych przez Komisję Wojewódzką KKK na ten stopień konkursu;

- polskich zapożyczeń leksykalnych z języka łacińskiego.

 

Finalistą KKK jest uczeń, który zakwalifikował się i przystąpił do III stopnia Konkursu oraz uzyskał co najmniej 50% punktów możliwych do zdobycia. Laureatem KKK jest uczeń, który w III stopniu Konkursu uzyskał co najmniej 90 % punktów możliwych do zdobycia.

Listę laureatów i finalistów ogłasza Wojewódzka Komisja KKK. Decyzje Wojewódzkiej Komisji są ostateczne.

 

Uprawnienia finalistów i laureatów oraz zaświadczenia dla nauczycieli:

 

a/ Laureaci i finaliści otrzymują stosowne zaświadczenia, wydane przez Mazowieckiego Kuratora Oświaty.

 

b/ Laureaci i finaliści otrzymują uprawnienia określone w przepisach prawa oświatowego.

 

c/ Wojewódzka Komisja KKK może wydawać dyplomy oraz przyznawać finalistom i laureatom nagrody rzeczowe ufundowane przez osoby prawne bądź fizyczne.

 

d/ Nauczyciele opiekujący się przygotowaniem finalistów i laureatów otrzymują stosowne zaświadczenia podpisane przez Przewodniczącego Koła Warszawskiego PTF oraz Przewodniczącą Komisji Wojewódzkiej KKK.

 

Terminarz Konkursu Kultury Klasycznej

 

Terminarz Konkursu KKK ustala Wojewódzka Komisja KKK.

Podane terminy przesyłania list uczestników konkursu i prac konkursowych są nieprzekraczalne - liczy się data stempla pocztowego lub data wysłania listu pocztą elektroniczną.

 

wrzesień 2018r.

- ogłoszenie Regulaminu Konkursu.

 

do 12 października 2018 r.

– szkoły zgłaszają do Wojewódzkiej Komisji KKK pocztą elektroniczną na niżej podany adres swój akces (listę uczestników wraz z nazwiskiem opiekuna, adresem szkoły, telefonem, faksem, adresem elektronicznym )

  m.poszepczynska@uw.edu.pl     (temat: XIV KKK)

 

październik 2018 r.

– Wojewódzka Komisja KKK przesyła pocztą elektroniczną szczegółowe zadania konkursowe ( min. temat pracy pisemnej) wraz z materiałami dotyczącymi I stopnia.

 

I Stopień - szkolny:

 

do 15 listopada 2018 r. (czwartek)

– szkoły otrzymują koperty, zawierające zadania drugiej części stopnia szkolnego (test i kryteria oceniania). Kopertę z testami należy otworzyć dopiero w dniu rozpoczęcia zawodów szkolnych.

 

20 listopada 2018 r. (wtorek)

– Szkolna Komisja KKK przeprowadza drugą część stopnia szkolnego;

– po przeprowadzeniu drugiej części stopnia szkolnego Szkolna Komisja KKK przesyła organizatorom protokół zawierający listę wszystkich uczestników stopnia szkolnego KKK wraz z punktami uzyskanymi z testu oraz zakodowane prace pisemne tylko tych uczestników, którzy uzyskali z testu określoną w kluczu liczbę punktów;

 

23 listopada 2017 r. (piątek)

ostateczny termin wysłania protokołu oraz prac pisemnych do organizatorów na podany poniżej adres; liczy się data stempla pocztowego;

 

Koło Warszawskie PTF

Instytut Filologii Klasycznej UW

Krakowskie Przedmieście 1,

00-047 Warszawa

                                             z dopiskiem:

XIV KONKURS KULTURY KLASYCZNEJ;

 

do 19 grudnia 2018 r. (środa)

Wojewódzka Komisja KKK przesyła do szkół pocztą elektroniczną listę uczniów dopuszczonych do stopnia II (rejonowego) oraz informacje dotyczące następnego etapu .

 

II Stopień - rejonowy:

 

16 marca 2019 r. (sobota)

– Wojewódzka Komisja KKK przeprowadza w Warszawie drugą część stopnia rejonowego (esej + test) ;

 

do 12 kwietnia 2019 r.

– Wojewódzka Komisja KKK przesyła do szkół pocztą elektroniczną listę uczniów dopuszczonych do stopnia III (wojewódzkiego) oraz informacje dotyczące następnego etapu .

 

III Stopień - wojewódzki:

 

11 maja 2019 r. (sobota)

Wojewódzka Komisja KKK przeprowadza w Warszawie III stopień Konkursu i ogłasza ostateczne wyniki KKK.

 

maj/czerwiec

uroczystość zakończenia XIV KKK

 

Informacje dodatkowe

 

- stronę internetową Kuratorium Oświaty w Warszawiewww.kuratorium.waw.pl zakładka- Rodzice i Uczniowie – Konkursy i Olimpiady-Konkursy tematyczne i interdyscyplinarne;

- stronę internetową Instytutu Filologii Klasycznej Uniwersytetu Warszawskiego: www.ifk.uw.edu.pl

  1. m.poszepczynska@uw.edu.pl , tel.dom. 22-667-77-57.

 

Zalecana forma przygotowania do KKK:

 

Formą pomocniczą przygotowania uczniów do KKK w szkole mogłoby być koło kultury klasycznej

(oferta sformułowana powyżej w pkt.4 dotyczyłaby również takiego koła zainteresowań)

 

 

Przewodnicząca Komisji Wojewódzkiej

Konkursu Kultury Klasycznej

             mgr Grażyna Kania

 

Załącznik I

 

Zagadnienia konkursowe zawarte w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla gimnazjum (MEN):

 

Dostrzeganie w kulturze antycznej korzeni tożsamości kulturowej Polski i Europy.

Ułatwienie rozumienia i stosowania popularnych zwrotów, sentencji, powiedzeń i wyrażeń łacińskich, z czasów starożytnych i późniejszych, obecnych w kulturze i języku polskim.

Ułatwienie w posługiwaniu się terminologią współczesną opartą na językach klasycznych i nowożytnych.

  1. :

Kształtowanie wrażliwości moralnej.

Przykłady podstawowych i ponadczasowych prawd filozoficznych jako części duchowego dziedzictwa ludzkości.

Umiejętność przedstawienia dokonań filozoficznych Sokratesa, Platona i Arystotelesa.

Cywilizacje starożytne – dorobek kultury i jego trwałość ( Grecja, Rzym).

Rozpoznawanie miejsca człowieka w czasie historycznym, jego relacji z przyrodą,

społecznością lokalną, ojczyzną, kręgiem kulturowym, innymi narodami i religiami.

Interpretacja różnego rodzaju źródeł historycznych.

Odbiór tekstów kultury: Posługiwanie się w sposób naturalny i funkcjonalny w trakcie rozważania problematyki utworów poznanymi pojęciami i terminami literackimi i kulturowymi.

Dostrzeganie uniwersalności doświadczeń, przemyśleń, uczuć i aspiracji wpisanych w dzieła z różnych okresów i kręgów kulturowych (zwłaszcza tradycji biblijnej, antycznej, dworsko-rycerskiej, patriotycznej, społecznikowskiej).

Wybrane utwory z klasyki światowej: Biblia (fragmenty), mitologia (wybór), Homer: Iliada lub Odyseja (fragmenty); Sofokles: Antygona.

 

Załącznik II

 

Temat przewodni XIV KKK:

 

AB OVO AD MALA -

OD JAJKA DO JABŁEK

 

UPRAWNIENIA LAUREATÓW I FINALISTÓW

 

Zgodnie z obowiązującymi przepisami laureaci i finaliści XIV Konkursu Kultury Klasycznej uzyskują preferencje podczas rekrutacji do szkół ponadgimnazjalnych z tytułu szczególnych osiągnięć wymienionych na świadectwie ukończenia gimnazjum/szkoły podstawowej.

 

Załącznik III

 

 

Skład Wojewódzkiej Komisji KKK

 

Przewodnicząca Komisji KKK:

mgr Grażyna Kania - filolog klasyczny, wicedyrektor XXXIII LO

 

Sekretarz Komisji KKK:

mgr Maria Poszepczyńska -   filolog klasyczny, nauczyciel akademicki UW

 

Członkowie Wojewódzkiej Komisji KKK:

dr Jan Kwapisz – filolog klasyczny, nauczyciel akademicki UW

akademicki UW

mgr Agnieszka Puchała – nauczyciel języka łacińskiego i wiedzy o kulturze

mgr Joanna Pudzianowska – nauczyciel języka łacińskiego

            

Opieka merytoryczna:          

Prezes Koła Warszawskiego Polskiego Towarzystwa Filologicznego –

dr Jan Kwapisz

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


  • Dlaczego IFK?

    Student filologii klasycznej poznając języki klasyczne – grekę i łacinę – zyskuje klucz do literatury i kultury starożytnych Greków i Rzymian, a tym samym szerokie wykształcenie humanistyczne przydatne na wielu ścieżkach rozwoju intelektualnego i zawodowego.

    Więcej
  • Biblioteka Renesansowa

    dwujęzyczna seria wydawnicza IFK UW, obejmująca wydania oraz komentowane przekłady łacińskiej literatury włoskiego renesansu takich autorów, jak Francesco Petrarka, Giovanni Boccaccio, Leonardo Bruni, Marsilio Ficino, Poggio Bracciolini, Angelo Poliziano, Eneas Silvius Piccolomini, Giannozzo Manetti i in.

    Więcej
  • Laboratorium Filologii Klasycznej

    cykl wykładów o charakterze popularnonaukowym adresowanych do uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Spotkania odbywają się w każdy ostatni roboczy piątek miesiąca o godz. 17 w IFK UW.

    Więcej
  • Konkurs Kultury Klasycznej

    Konkurs skierowany jest do gimnazjalistów z terenu województwa mazowieckiego. Organizatorzy pragną zainteresować młodzież antykiem i średniowieczem, a także nowożytną i współczesną recepcją wypracowanego wówczas kanonu kultury klasycznej.

    Więcej
  • Kursy języków klasycznych

    Warszawski Oddział Polskiego Towarzystwa Filologicznego zaprasza wszystkich miłośników kultury starożytnej do udziału w bezpłatnych kursach nauki greki starożytnej i łaciny. Wszystkie zajęcia odbywają się w budynku Instytutu Filologii Klasycznej przy ul. Krakowskie Przedmieście 1.

    Więcej